PowerPoint sunuları, ekran okuyucu kullanan görme engelli kişiler için uzun süredir yalnızca metin yazmaktan daha karmaşık bir çalışma alanı. Slayttaki nesnelerin konumu, okuma sırası, renk karşıtlığı, taşan metinler, üst üste binen öğeler ve görsellerin açıklamaları aynı anda yönetilmek zorunda. Hartgen Consultancy’nin duyurduğu PresentAble, bu görsel iş akışını JAWS kullanıcıları için yapılandırılmış ve klavyeyle yönetilebilen bir ortama dönüştürmeyi amaçlıyor.
PresentAble henüz kullanıma sunulmuş bir ürün değil. Şirketin açıklamasına göre yazılım 23 Kasım 2026 tarihinde yayımlanacak. Bu nedenle aşağıdaki özellikler, ürünün resmî ön tanıtımında açıklanan bilgilere dayanıyor; bağımsız bir sürüm testi olarak değerlendirilmemeli.
PresentAble nedir?
PresentAble, Hartgen Consultancy ile Jonathan Simeone iş birliğiyle geliştirilen bir Windows uygulaması. Yazılım, JAWS kullanan kişilerin PowerPoint sunularını oluşturmasını, mevcut sunuları anlamasını, içerikleri düzenlemesini, erişilebilirlik sorunlarını incelemesini ve sonucu PowerPoint dosyası olarak dışa aktarmasını hedefliyor.
Temel yaklaşım, kullanıcıyı boş ve görsel bir tuval üzerinde nesne sürüklemeye zorlamak yerine liste, düzenleme alanı, düğme ve seçilebilir şablonlarla yönlendirmek. Kullanıcı slaytta hangi içeriklerin bulunacağını ve nasıl bir yerleşim istediğini belirliyor; uygulama bu tercihleri yapılandırılmış bir düzene dönüştürüyor.
Klavyeyle sunu oluşturma
Yeni bir proje açıldığında slayt ekleme, slayta ad verme, düzen seçme ve içerik öğelerini yönetme işlemleri klavyeyle gerçekleştirilebiliyor. Metin, madde işaretli liste, görsel, tablo, ses, video ve konuşmacı notları desteklenen içerik türleri arasında yer alıyor.
Bir slayt kalabalık hâle geldiğinde içeriği bölme, öğeleri taşıma, kopyalama veya kaldırma seçenekleri bulunuyor. “Solda metin, sağda görsel” gibi hazır yerleşim seçimleri, nesneleri fareyle konumlandırma gereksinimini azaltmayı amaçlıyor. Bu yaklaşım, slaydın yalnızca metnini değil, yapısını da görme engelli kullanıcının denetimine vermesi bakımından önemli.
Uygulama ayrıca denetimlere kısa açıklamalar sunan yönlendirilmiş konuşma özelliğine sahip. Bağlı bir Braille ekran kullanıldığında denetim adı, türü, kısayolu ve ilgili ipuçları JAWS üzerinden Braille olarak da iletilebiliyor.
Word, Markdown ve PowerPoint dosyalarını içe aktarma
Her sununun sıfırdan hazırlanması gerekmiyor. PresentAble; yazılmış Markdown metnini, kayıtlı Markdown dosyasını, Word belgesini veya mevcut bir PowerPoint sunusunu içe aktarabiliyor. Böylece kullanıcı düşüncelerini önce daha rahat ettiği bir metin ortamında hazırlayıp sonradan slaytlara dönüştürebiliyor.
Mevcut PowerPoint dosyalarının içe aktarılabilmesi yalnızca üretim açısından değil, sunuyu anlama bakımından da değerli. Başka biri tarafından hazırlanmış bir dosyadaki slayt başlıklarını, metinleri, tabloları, görselleri, notları ve genel yapıyı daha düzenli bir arayüzde incelemek mümkün olabilecek.
Görseller, alternatif metin ve isteğe bağlı yapay zekâ
PresentAble, bilgisayardan görsel eklemeye, alternatif metin yazmaya ve bir görseli dekoratif olarak işaretlemeye izin veriyor. Görselin slayda nasıl yerleşeceğini belirlemek için sığdırma, hizalama ve özel kırpma seçenekleri de sunuluyor.
İsteğe bağlı OpenAI özellikleri; görsel için alternatif metin önerme, kırpma önerisi sunma, metinden görsel üretme ve oluşturulmuş slaydın görsel görünümünü inceleme gibi görevlerde kullanılabiliyor. Bu özellikler için kullanıcının kendi OpenAI API anahtarını sağlaması gerekiyor. Şirket, ana düzenleme, yerel kontrol ve PowerPoint dışa aktarma özelliklerinin API anahtarı olmadan çalışacağını; ücretli bir istek gönderilmeden önce kullanıcıya inceleme ve onay olanağı verileceğini belirtiyor.
Yapay zekâ tarafından üretilen alternatif metinlerin ve görsel önerilerin doğruluğu yine kullanıcı tarafından denetlenmeli. Microsoft da otomatik oluşturulan alternatif metinlerin bağlam ve doğruluk bakımından gözden geçirilmesini öneriyor.
Erişilebilirlik kontrolleri neleri kapsıyor?
Yazılımda sorunların önem derecesiyle listelendiği bir sonuç ekranı bulunuyor. Eksik açıklamalar, olası yapısal sorunlar ve fazla yoğun slaytlar gibi bulgular buradan incelenebiliyor; kullanıcı ilgili sonucun bağlı olduğu öğeye doğrudan gidebiliyor.
Bilgisayarda Microsoft PowerPoint kuruluysa dışa aktarılan slaytlar üzerinde ek ölçümler yapılabiliyor. Metnin ayrılan alanın dışına taşması veya nesnelerin üst üste binmesi gibi, ekran okuyucuyla fark edilmesi güç görsel sorunların raporlanması hedefleniyor. Buna karşılık otomatik kontrolün her görsel kalite sorununu kesin biçimde saptayamayacağını unutmamak gerekiyor.
Okuma sırası da doğrudan yönetilebiliyor. Bu nokta yalnız sunuyu hazırlayan kişi için değil, dosyayı daha sonra ekran okuyucuyla açacak herkes için önemli. Microsoft’un PowerPoint erişilebilirlik belgeleri de slayt başlıkları, alternatif metinler, yeterli renk karşıtlığı ve mantıksal nesne sırasını temel kontroller arasında sayıyor.
PowerPoint olmadan çalışır mı?
Resmî açıklamaya göre sunu oluşturma, temel denetimler ve PowerPoint dosyası dışa aktarma işlemleri için bilgisayarda Microsoft PowerPoint bulunması şart değil. Ancak dışa aktarılmış slaytlardaki taşma ve üst üste binme gibi bazı ileri analizler ile yapay zekâ destekli görsel slayt incelemesi PowerPoint gerektiriyor.
Bu ayrım, ürünü yalnız Office lisansı bulunan kişilere bağımlı olmaktan kısmen çıkarıyor. Yine de kurum içi iş akışına alınmadan önce dışa aktarılan dosyaların kullanılan PowerPoint sürümleriyle uyumluluğu ve görsel sonucunun gerçek sunum koşullarında sınanması gerekecek.
Sistem gereksinimi, çıkış tarihi ve fiyat
- Çıkış tarihi: 23 Kasım 2026
- Platform: Windows
- Ekran okuyucu: JAWS 2022–2027
- Tanıtım fiyatı: 2026 sonuna kadar 80 sterlin; şirketin yaklaşık karşılığıyla 107 ABD doları
- Sonraki fiyat: 100 sterlin; şirketin yaklaşık karşılığıyla 133 ABD doları
- Deneme: Satın alma öncesi bir gösterim modu sunulması planlanıyor
Kur, vergi ve bölgesel ödeme koşulları nihai tutarı değiştirebilir. Hartgen Consultancy, ön sipariş ve ayrıntılı ürün sayfasını daha sonra yayımlayacağını belirtiyor.
PresentAble neden önemli?
PresentAble’ın asıl vaadi birkaç yeni klavye kısayolu eklemek değil; slaytların görsel yapısını daha anlaşılır kararlara dönüştürmek. Kullanıcı hangi içeriğin nerede yer alacağını seçebiliyor, okuma sırasını belirleyebiliyor, görselleri açıklayabiliyor, sorunları liste hâlinde görebiliyor ve sonucu yaygın kullanılan PowerPoint biçiminde paylaşabiliyor.
Ürünün bu hedefleri ne ölçüde gerçekleştirdiği ancak yayımlanan sürüm üzerinde yapılacak bağımsız testlerle anlaşılacak. Özellikle karmaşık sunuların içe aktarılması, görsel yerleşim analizinin güvenilirliği, dışa aktarılan dosyaların farklı PowerPoint sürümlerindeki görünümü, Braille desteği ve Türkçe içerikle çalışma davranışı test edilmesi gereken başlıklar arasında.
Yine de duyurulan yaklaşım, görme engelli kullanıcıyı yalnız sununun metnini yazan kişi olmaktan çıkarıp tasarım, denetim ve son kalite kararlarına daha doğrudan katmayı hedefliyor. PresentAble başarılı olursa, PowerPoint hazırlarken duyulan görsel yardım ihtiyacını azaltabilecek önemli bir destekleyici teknoloji seçeneğine dönüşebilir.
Kaynaklar
- Hartgen Consultancy: Introducing PresentAble
- Microsoft: Erişilebilirlik Denetleyicisi kuralları
- Microsoft: PowerPoint sunularını erişilebilir hazırlama rehberi
Uygulama Akademisi sitesinden daha fazla şey keşfedin
Subscribe to get the latest posts sent to your email.